Het is nooit goed (genoeg): de valkuilen mislukking en extreem hoge eisen

be your own best friend

Ik wil slanker zijn. Ik wil een huis dat altijd spik en span is, ingericht volgens de laatste VT Wonen en gestyled als de plaatjes op Pinterest. Ik wil als columniste werken voor Linda.magazine, schrijven voor de Women’s Health en een lifestyle programma presenteren. Ik wil foutloos kunnen schrijven (zonder ooit nog een d/t-fout te maken, grr). Ik wil meer volume in mijn haar, dat iedere dag perfect zit. Ik wil een eigen boek publiceren. Ik wil een garderobe die perfect op elkaar afgestemd is, waardoor ik iedere dag moeiteloos maar stijlvol gekleed door het leven ga. Ik wil kleinere voeten en kortere benen, zodat ik altijd alle schoenen en kleding kan kopen die ik mooi vind. Ik wil een halve marathon lopen, onder de 2 uur.

Maar het liefst wil ik tevreden zijn met alles wat ik al heb, zonder steeds te denken wat beter kan of moet. Alles wat ik eigenlijk wil, is tevreden zijn met wat ik heb. Want dat is volgens mij al heel wat om dankbaar voor te zijn. Helaas was het voor mij vaak nooit goed (genoeg). Herkenbaar? Grote kans dat jij ook last hebt van de valkuilen mislukking en extreem hoge eisen. Samen met jou wil ik deze (negatieve) gedachten de mond snoeren :-).


good enough

Loop ik 5K, dan baal ik dat ik er geen 10 loop. René zegt: Lins, je hebt 5K gelopen: dat is prima en beter dan op de bank hangen en niét lopen. Helaas stel ik extreem hoge eisen aan mijzelf en dit pakt zelden voordelig voor me uit. Ik denk niet aan de prestatie die ik heb behaald, maar aan wat ik méér had kunnen doen. Zo ben ik zelden trots op mezelf. Als ik een goede dag heb qua eten, denk ik: je had nog minder kunnen eten, was die latte macchiato nodig? Als ik een compliment krijg over mijn haar, degradeer ik dat door te zeggen dat het beter had kunnen zitten. Zo blijft er weinig over om tevreden mee te zijn.

Tijdens mijn therapie werk ik (onder andere) met de schema’s van psycholoog Jeffrey Young (zijn boek ‘Leven in je leven’ heb ik veelvuldig gebruikt). Young beschrijft in zijn boek elf valkuilen. Mijn valkuilen zijn mislukking en extreem hoge eisen. De eerste keer dat ik de gedachtes achter mijn valkuilen las, schrok ik me kapot. Hoe wist deze knakker wat ík voelde? Duidelijk: ik ben niet de enige met deze valkuilen. You’re no special snowflake honey ;-). Als je last hebt van de valkuil mislukking en extreem hoge eisen, komt dit je vast bekend voor:

  • Gebeurtenissen voortdurend een negatieve draai geven, waardoor je jezelf als mislukkeling blijft zien;
  • Extreem hoge eisen stellen, (stiekem) wetende dat je nooit zult slagen;
  • Het gevoel dat niets kunt en stom/lelijk/incompetent bent;
  • Je kunt niet genieten van overwinningen of behaalde prestaties;
  • Successen die je wél behaalt, doe je af als toeval of maak je kleiner/minder belangrijk;
  • Je bent Rupsje Nooitgenoeg, het kan altijd beter/mooier/dunner/sneller.

a1388ca1487807ed0a900c4e6b9b6a8b

Ik vraag me dan ook (terecht) af of het ooit wél goed genoeg is. Als ik al mijn doelen naar een hoger niveau til, voel ik me daar ultiem gelukkig bij? Of is er dan opnieuw een stemmetje dat ontevreden is met de behaalde prestaties? Als, als, als. Als het behalen van doelen gelukkig maakt, zou iedereen gelukkig (moeten) zijn. Toch? Geluk is een geladen revolver, die tegen je slaap wordt gehouden en ieder moment af kan gaan, aldus Phileine (Ronald Giphart).

Bij het behalen van mijn streefgewicht kan ik achterover leunen en genieten: ik ben gelukkig. Denk je? Zou de Deutsche mannschaft nu ze wereldkampioen van 2014 zijn nooit meer ongelukkig zijn? Ze zijn immers kampioen van de wereld met voetbal, klaar toch? Het behalen van je doel legt opnieuw druk op je. Je moet de allerbeste blijven. Over vier jaar verlies je anders de wereldtitel. Of je komt weer 4 kilo aan. Het gevecht blijft, denk ik. Of je nu streeft naar iets beters of al de allerbeste bent.

588e6cea7854dd894f2cafd60497d409
Extreem hoge eisen lijken misschien een waardig doel, maar eigenlijk is het een vloek. Als je gelooft dat je perfect wilt of zelfs moét zijn, leef je onder constante druk te presteren. Niets wat je doet is immers goed genoeg. Doordat je continu het gevoel hebt onder de (belachelijk hoge) maat te presteren, daalt je zelfvertrouwen. Een laag zelfvertrouwen zorgt er weer voor dat je moeilijk nieuwe dingen onderneemt, dus doe je maar niets. Zo kun je ook niet mislukken. Waarna je weer teleurgesteld bent. Hoera, de negatieve spiraal. De verwachting dat je zult mislukken wordt een self-fulfilling prophecy.

Het maakt namelijk niet uit of je wél of niét iets bereikt, je houdt het gevoel van mislukken en falen. Wanneer ik wél successen behaal, moffelde ik die weg onder het mom ‘toeval’ of heb ik het gevoel dit niet te verdienen. Zelfsabotage eerste klas. Ik voelde me zelden tevreden, ook wanneer ik wél iets bereik. Ik voelde me vaak mislukt, ook als het hartstikke goed gaat. Het klinkt raar, maar het gevoel van mislukken kan een vertrouwd en veilig gevoel zijn. Je bent gewend op deze manier met jezelf te praten.

82950637e9990ede5689b0848b18f50b

Na de moeilijke periode die ik deze zomermaanden doormaakte, lijkt het me gezonder en verstandiger om (leren) gelukkig te zijn met wat ik nu al ben én heb. Want laat ik eerlijk zijn: ik mag best in mijn handjes knijpen, ondanks wat #firstworldproblems ;-). En natuurlijk mag ik nieuwe of andere doelen nastreven. Niet omdat ik anders ongelukkig ben, maar omdat het leuk is jezelf nieuwe doelen te stellen, zonder pressure. Om jezelf uit te dagen op een positieve manier. Want het is best geinig om ergens je best voor te doen! Maar je best doen, daar mag je an sich al trots op zijn. Geluk en tevredenheid is een gevoel in jezelf, geen prestatie op zich. Goed is goed genoeg.

good-is-good-enough

Inmiddels kan ik aardig omgaan met mijn valkuilen, hoewel het me niet altijd direct lukt. Maar ik probeer mezelf niet (langer) te veroordelen omdat het even minder goed gaat. Ik lees dan weer in het grote boek van meneer Young of werk met het vat van zelfwaardering waar ik in mijn therapie over leer. Of ik herinner mezelf aan wat wél goed gaat, zonder dit af te zwakken.

778ca9b9de666c7da2cb4a75614783ed

Wat mij persoonlijk ook helpt, is het volgende:

  • Ik schrijf aan het eind van iedere dag 5 behaalde successen op, van klein tot groot. Voorbeelden? Ik ben op tijd op mijn werk. Ik heb gekookt. Ik heb een vriendin een berichtje gestuurd. Ik heb koffie gehaald voor een collega. Ik heb een deadline gehaald. Het hoeven geen grootse prestaties te zijn. Juist het benoemen van ogenschijnlijk minieme successen, zorgt (bij mij) voor een gevoel van tevredenheid;076d48422ff0bcb0ecd87a1f45f2003a
  • Lees je successenboekje eens terug. Het tovert bij mij een instant glimlach op mijn gezicht om terug te lezen wat goed ging. Ook van jaren geleden, het helpt me in perspectief te zien dat ik echt wel dingen voor elkaar krijg;
  • Bedenk of het gevoel van mislukken terecht is of vertekend. Waarschijnlijk dat laatste. Stiekem weet je dat wel, daarom is het belangrijk stil te staan bij je valse gevoelens van mislukking;
  • Wanneer je merkt dat het onterechte gevoelens van mislukken betreft, probeer na te gaan waar deze gevoelens vandaan komen. Probeer te ontleden wat je werkelijke gedachtes zijn, zonder een oordeel te vellen. Ik realiseer me soms dat ik weer een negatieve gedachte heb en denk dat niet (meer): ‘Kut, Lins, stom wijf, zit je weer negatief te denken?‘. Nee, het lukt me steeds vaker om te denken: ‘Hey, dit is mijn oude patroon, maar dat klopt eigenlijk niet. Goed dat je het doorhebt Lins‘. En dan geef ik mezelf een schouderklopje. Gewoon echt, fysiek, of ik nu op de fiets zit, in de supermarkt loop of whatever. Dit is een tip die ik leerde van mijn therapeut en het leek me nogal lame, maar jezelf een schouderklopje geven maakt me écht trots :-). En daarna moet ik soms hardop lachen als iemand naar me kijkt à la ‘gaf die vrouw op de fiets zichzelf nu een schouderklopje?‘.
    Hell yeah dat deed ik vriend, I’m worth it!;
  • Wees bewust van je talenten, successen en prestaties. Waar krijg je vaak of veel complimenten over van anderen? Hoewel het belangrijk is dit gevoel vanuit jezelf te ervaren, hebben anderen vaak een minder strenge kijk op je kwaliteiten. Bovendien liegen ze heus niet over jouw capaciteiten hoor ;-). Draai de situatie eens om: als jij een ander een compliment geeft, is dit ook omdat je het meent. Dus steek de complimenten lekker in je zak en geloof erin. Ik weet dat het moeilijk is, maar het kan als je de knop omzet en de negatieve stem in jezelf het zwijgen oplegt;
  • Behandel jezelf met dezelfde mildheid als je partner of hartsvriendinnen. Als je (te) streng bent voor jezelf over een bepaalde actie, bedenk dan of je ook zo hard tegen je vriendin of partner zou zijn als hij of zij in die situatie zit. Vaak niet, want ik zou hen absoluut niet zo afbranden als ik mezelf kan neerhalen. Dus wees net zo lief voor jezelf als jij voor je geliefden bent, dat verdien je!

    be gentle

  • Kom uit je negatieve spiraal. I know, het is pittig, maar je voelt je daarna direct beter. Een stuk wandelen, de muziek hardop in de kamer en gek dansen, bellen met een vriendin of erover praten met je partner. Doe iets! Daarna kun je namelijk trots zijn: je hebt iets ondernomen. In plaats van zwelgen in zelfmedelijden en het fulfillen van je prophecy ben je in actie gekomen. Maak je actie niet minderwaardig, het doen is al voldoende. Schrijf het op in je successenboekje!;
  • Beloon jezelf bij het behalen van successen. Geef jezelf een high-five (of schouderklop :-), gooi er een yell in (yeah baby!) of draai een lekker nummertje. Mijn persoonlijke favorieten zijn Destiny’s Child met So Good of Kanye West met Stronger en alles van de Spice Girls ;-).

Ik hoop dat je je na het lezen van dit artikel so good voelt en je valkuilen in de toekomst beter leert vermijden. Het is een illusie om te denken dat dit je nooit meer zal overkomen, hoewel je extreem hoge eisen dit natuurlijk graag zouden willen ;-). Sommige karaktereigenschappen horen nu eenmaal bij je.

16fe69e7e06ca2c00f8a4813c2622868
Ik zal nooit overstromen van het zelfvertrouwen en waarschijnlijk mijn hele leven wel twijfelen over mijn kunnen. Maar stukje bij beetje leer ik steeds beter wat realistisch is en bouw ik gaandeweg aan een gezondere Lindsay, met (zelf)vertrouwen. Arrogant zal ik waarschijnlijk nooit worden, maar het is best cool om tevreden met jezelf en je prestaties te zijn! Trouwens, je leven is geen rechte weg. Soms zijn er valkuilen en dat is okay. Je mislukt niet als je (terug) valt in je valkuil. Je kunt kiezen om er (even) in te blijven zitten of er uit te klimmen. Je weet dat je dat laatste kunt.

Zet ‘m op baby!

Liefs,
Lindsay

b0cb9028c842dc486df34544c22b1e96

12 reacties

  1. Wat een mooi artikel. Ik moet dat boek ook hebben! Het is inderdaad nooit goed genoeg. Was ik ooit 65 kilo? Moest ik naar de 60. Was ik opeens 67? Was ik de mislukkeling. Val ik nu niet af maar sport ik als een malle? Dan moet mijn eten beter. We zijn nooit tevreden en ik denk dat het ook wel een beetje vrouw eigen is. Maar waarom eigenlijk? We mogen er allemaal gewoon zijn. Ook jij!

  2. Mooi ook hoe ik exact dezelfde wensen heb, behalve de kortere benen, die zou ik liever wat langer willen! Maar hear hear. En amen. Je hebt 100% gelijk.

  3. Jeetje.. je artikel bezorgt me een partijtje kippenvel! Ik worstel op het moment ook met perfectionisme en laag zelfvertrouwen/eigenwaarde. Ook ik ben nu liever voor mijzelf en vorm negatieve gedachten om tot positieve gedachten. En inderdaad goed is goed genoeg.. Dank je voor dit artikel, geeft me weer een boost! Wauw.. je bent een mooi mens, van binnen en van buiten!

  4. Mooie geschreven Lindsay en iedereen die deze blog leest en met hetzelfde worsteld zal hier zeker positieve dingen uithalen.
    Maar het mooiste is toch dat je het voor je zelf hebt geschreven en dat ook jij er door je therapie en hulp er beter uit komt en dat je daar door hoop ik beter in je eigen lichaam komt te zitten. Liefs

  5. Mooi! Echt goed dat je hiermee bezig bent. Ik heb dan wel iets andere valkuilen maar ik ben zeker ook met met het leren dat goed ook gewoon wel genoeg kan zijn. Ik heb een ander boek dan jij hiervoor liggen: de kracht van imperfectie van Brene Brown. Ook een aanrader! Succes!

  6. Wauw, heel mooi. En zo waar! Er wordt tegenwoordig al zoveel van ons verwacht, waarom maken wij het ons zelf dan nog moeilijker?

    Het is echt waar ‘you need to love yourself before somebody else can love you’. En ieder mens is een mooi mens, is de moeite waard en mag gezien worden. Tevreden zijn is voor veel mensen moeilijk, ik heb ook nog niet ontdekt hoe je het moet worden. Maar eraan werken, erover nadenken is een goed begin!

  7. Bedankt weer voor je openhartigheid. Ik vind dit erg herkenbaar… Bij mij is het ook nooit goed genoeg. Ben er nu ook hard mee bezig maar het blijft een moeilijk iets, Dankjewel voor je goede artikel met mooie ( ware!!) quotes. xx

  8. HOI LINS,
    Heel mooi geschreven.
    Ik herken dit probleem worstel er zelf nog af en toe mee.
    Maar weet zeker dat dit met de jaren minder wordt .
    Dus er is nog hoop als je maar na je eigen stem luistert en dat niet van een ander.
    Mij moto is dan ook leven en laten leven, en geven en nemen, dan krijgt je vanzelf een beter leven.

    Liefs van je Tante Irma.
    P.S> Leest wel vaker je blog dus vooral blijven doorgaan je bent een Kanjer.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *