De toekomst, commercie en authenticiteit van vloggen?

Als blogdinosaurus heb ik bloggen zien veranderen van onbegrepen, nerdy hobby (2005) naar hip verdienmodel, waarbij je anno 2016 niemand meer hoeft uit te leggen wat bloggen überhaupt is. Dat geldt evengoed voor vloggen. Vloggers zijn de nieuwe bloggers (overigens niét mijn woorden) en nu vloggers zelfs veelvuldig ingezet worden door oude media (ironisch om vloggers van YouTube naar televisie te halen), kunnen we wel zeggen dat vloggen helemaal ingeburgerd is in onze samenleving. Niemand kijkt meer gek op als iemand met een camera op zichzelf gericht over straat loopt. Maar hoe is dat over, pak ‘m beet, een jaar of 5? 

De populariteit van vloggen is in mijn optiek een verdienste van reality-tv die de laatste jaren steeds populairder werd. Waarom een heel camerateam à la The Hills of Oh Oh Cherso inschakelen als je ook zelf kunt filmen? Cut the middle man. Als je zelf je lunchafspraken, vakantie(s) of huis filmt, monteert en upload, ben je cameravrouw, regisseur, editor en actrice in één.

Actrice ja, dat lees je goed. Natuurlijk zijn de meeste vloggers geen vers afgestudeerden aan de toneelschool, maar ik kan me voorstellen dat grote(re) vloggers toch wel enigszins een vlog-face opzetten bij het filmen. Niet omdat zij een karikatuur van zichzelf willen zijn, maar omdat dit volgens mij onbewust toch gebeurt. Net als bij reality-tv.

Jij bepaalt zelf wat je op beeld laat zien en welk typetje je de kijkers op YouTube voorschotelt. Dat vind ik eigenlijk niet meer dan logisch. Ik merk zelf ook dat ik nét iets enthousiaster praat en actiever ben op camera dan irl.

Ik denk dat de meeste kijkers dat ook weten. Vloggers en YouTubers hebben een ‘aan’-knop en die wordt tegelijk met rec-knop ingedrukt. Het is niet realistisch om te denken dat ze 24/7 door het leven gaan, KNOLPOWER schreeuwende of met wijd opengesperde ogen en emoticon bekken trekkende. Tenzij je misschien oprecht niet helemaal lekker in je bovenkamer bent, maar in dat geval zou je in bescherming tegen jezelf genomen moeten worden door je ouders of mediabureau.

Die gewone gekkigheid op camera, dat neem ik vloggers niet kwalijk. Iedereen doet een beetje mal als er een camera op je harses staat, getuige de vele internetgekkies die op YouTube rondzwerven. Dat is bovendien interessanter om te zien dan een basic uitgesproken: Goedemorgen, ik heb lekker geslapen, pak nu een Nespresso en ga daarna even op de pot.

Maar even over die Nespresso, is die gesponsord of had je die sowieso gedronken? Ik heb mijn Nespresso-machine zelf betaald en koop cups van de Lidl. Ristretto en Viola zijn mijn favoriete smaken #nospon. En wat is nu precies sponsoring? Betaling in natura (#sample?) of hoef je dat niet expliciet te melden, want hey: ik heb er geen financiële vergoeding voor ontvangen.

Bloggers en vloggers hebben zo hun eigen manieren om te laten zien dat ze een gesponsorde activiteit uitvoeren. #ad of #sp. bijvoorbeeld. Maar volgens de Amerikaanse Federal Trade Commission (FTC) is dat niet genoeg. De toezichthouder legt de verantwoordelijkheid om duidelijk te zijn over de betalingen bij de bedrijven die influencers inzetten. Kortom: zij moeten ervoor zorgen dat er geen twijfel kan ontstaan bij de consument over of zij wel of niet worden betaald” (bron: retailwatching.nl).

Deze quote komt uit een interessant artikel over de kansen en gevaren van influencermarketing. Het complete artikel kun je lezen op de site van retailwatching.nl via deze link.

Die laatste zin: ‘zij moeten ervoor zorgen dat er geen twijfel kan ontstaan bij de consument‘, slaat voor mij de spijker op z’n kop. Ik kijk (bijna) geen vlogs of video’s meer, mede omdat ik schijtziek word van de sluikreclame die ineens sneaky opduikt. Ik snap werkelijk niet dat men niet eerlijk durft te zijn. Jij bent toch die online vriendin voor je kijkers en volgers, verdienen wij dan niet je transparantie?

Op televisie is er ook reclame en hoewel dat soms m’n neus uitkomt, weet ik wel waar ik aan toe ben. Ik heb bovendien begrip voor de reclameblokken. Als er geen commercials op televisie worden ingekocht, kunnen de programmamakers, presentatoren, cameramensen, producers en acteurs niet worden betaald. Zo klaar als een klontje. Televisie maken kost geld, dat snap ik. Die mensen werken niet voor de lol.

Als Humberto bovendien pakken aangemeten krijgt van een bepaald merk, zie ik dat na afloop op de aftiteling van een programma. Bij RTL Boulevard zie je ook wie de kleding van Mattie, Peter R. of Marc van der Linden regelt. Daar staat gewoon netjes een merknaam of stylist genoemd.

Professionele vloggers en YouTubers werken ook niet voor de lol. Althans, ze zullen uiteraard plezier hebben in hun werk, maar er moet ook brood op de plank komen. Ik denk dat er evengoed begrip is voor deze nieuwe lichting BN’ers. Maar helaas zijn zij juist degenen die de regels vaak aan hun gesponsorde laarzen lappen.

Vloggers vertellen in hun video’s enthousiast over producten van bepaalde merken of winkelketens. Toegegeven: soms springen ze erg creatief om met reclame en sponsoring. Maar waarom zou je zo creatief met de waarheid omgaan als het simpelweg commercie is? Wat is er mis met toegeven dat je commercieel werkt? Dat is toch bijna een vereiste als vloggen je day job is? Dan moét je wel commercieel zijn, opdrachten binnenslepen en producten promoten die je zelf niet zou kiezen.

Net als een actrice niet altijd haar rollen voor het uitkiezen heeft, heb jij ook de adverteerders niet altijd voor het uitkiezen. Dat is logisch. Als je alleen werkt met merken die jou persoonlijk aanspreken, heb je waarschijnlijk (te) weinig inkomsten. Dus je doet concessies. Dat is ondernemen. Maar doe dan niet alsof je neus bloedt en neem me niet in de zeik met halfbakken hashtags of het compleet negeren van de RCC. Als je commercieel gaat, good for you. Maar wees er eerlijk over.

Toen ik me besloot terug te trekken uit een webstrijd waarin ik kans maakte op een job als vlogger voor een webwarenhuis, deed ik dat omdat ik die commercie niet kon vereenzelvigen met mijn creativiteit. Beter gezegd: ik was er bar slecht in, dat durf ik best toe te geven. Soms leer je heel goed wat je niét kunt, door het te proberen.

Mijn allereerste vlog voor de challenge werd na een dag hard werken en filmen afgekeurd. Dat hoorde ik niet direct, maar pas nadat er met het hele team naar gekeken was. Het was te weinig merk en teveel Lindsay. Mij werd vriendelijk verzocht een dag terug naar de studio te reizen om een nieuwe vlog te maken. Dat is uiteindelijk mijn eerste challenge-vlog geworden, maar was stiekem dus een geredigeerde, tweede versie.

Ik worstelde vanaf dag 1 met de opgelegde wensen en voelde me steeds meer beperkt in mijn vrijheid en creativiteit. Toen ik uiteindelijk opbiechtte doodongelukkig te worden van commercieel vloggen, mocht ik er – na nog even toneelspelen – uit. In gesprek met de presentatrice van het programma zei ze iets heel interessants tegen me, toen ik vertelde dat ik mijn creativiteit niet kwijt kon. ‘Is het niet juist een teken van creativiteit, wanneer jij als (online) maker iéder product kan aanprijzen?’ vroeg ze me.

Absoluut niet, antwoordde ik. Dat is in mijn beleving een teken van commercie, niet van creativiteit. Je bent dan een marketeer die bewust inzet op sales en verkoop, geen creatieve geest die wilt maken wat zij mooi vindt. ‘Maar als dan lukt om met jouw video’s de verkoop of likability van een product te laten stijgen, dat is toch hartstikke creatief?’, opperde ze. Ik wist dat we, hoewel ik bewondering heb voor haar werk, carrière en zeker haar arbeidsethos, nooit hetzelfde zouden denken over dit onderwerp :-).

We dronken nog een koffie, lunchten na afloop van de opnames en ik was opgelucht dat ik klaar was met commercieel vloggen over producten of merken die ik zelf nooit zou kopen. Mijn grootste probleem was namelijk het enthousiast vertellen over items die ik niet zelf gekozen had. Dat hoorde bij de challenges, want zo doen commerciële vloggers dat ook. Zoals ik eerder schreef, je hebt de opdrachtgevers niet altijd voor het uitkiezen. Dus in dat opzicht was deze ervaring een erg realistische weergave van de werkelijkheid.

Acteren dus. Ik zou deze bank zelf nooit kopen, maar hij zit heerlijk! De kwaliteit van deze jeans is om te huilen, maar wat een mooie wassing hè? Ik heb zo’n behoefte aan koffie, ik zet even een bakkie Senseo. Terwijl iedereen weet dat Senseo niet te zuipen is.

Tsjah. En daar wringt bij mij de schoen. Noem het beestje bij de naam (reclame) en ik ben een tevreden kijker. Ik snap je namelijk. Als YouTube je business is, moet je soms reclame maken. Maar als je me in de zeik neemt en niet eerlijk tegen me bent, dan bekoelt onze relatie. Jij was toch mijn online vriendin? Waar ik een paar keer per week mee afspreek? Waarbij ik een kijkje in jouw leven krijg, dus het idee heb dat ik je ken?

Jij kent mij andersom blijkbaar niet, want je beslist voor mij dat ik geen recht heb op transparantie en eerlijkheid. Misschien denk je dat ik de waarheid niet aankan. Misschien denk je dat ik je een slechte vriendin vind, omdat je soms een commercieel filmpje tussen je andere uploads plaatst. Vriendinnen zijn toch eerlijk tegen elkaar? Gun je me de waarheid niet?

Dus ik haak af. Jij bent gemaakt en dat schept afstand. Ik kijk niet meer naar je. Je merkt dit misschien niet in je cijfers. Maar je hebt je geloofwaardigheid voor mij verloren. Ik vind je niet (langer) authentiek. Een kwaliteit die ik erg waardeer in mensen. Het is helemaal niet erg als je een geldwolf bent, maar doe je dan niet voor als lammetje.

Wat dit in de toekomst doet met vloggers en YouTubers weet ik niet. Het gevaar van transparantie en eerlijkheid is dat de uitingen van vloggers minder authentiek worden en daardoor aan invloed verliezen. Niemand kijkt voor de lol reclames, toch?

Nou ja, ik misschien wel. Als ik een reclame leuk gemaakt vind en de acteur of actrice een gun-factor heeft, koop ik dat product omdat ik toch wel nieuwsgierig ben. Want zo werkt reclame. Goede reclames werken omdat ze creatief zijn bedacht, er leuke, echte mensen of acteurs aan meewerken én omdat ze niet verbloemen wat ze zijn: reclame. Het doel is om mij tot aankoop te laten overgaan, dat weet ik als consument heel goed.

Ik vraag me ook af hoe de vlogwereld er over 5 jaar uitziet. Ik kijk eigenlijk bijna geen vlogs of video’s (meer). Ik ben letterlijk en figuurlijk een beetje uitgekeken. Maar de jongere generatie gaat volgens mij nog heel hard op YouTube. Net zoals ik destijds hard ging op MSN, CU2 en Big Brother.

Dat bestaat allemaal niet meer. Er zijn flink wat mensen rijk én bekend mee geworden, maar lang niet iedereen. Ik denk dat er zeker vloggers zijn die de potentie hebben om in de sector te blijven werken. Maar dat geldt niet voor iedereen. Ik denk dat er slechts een handvol Nederlandse YouTubers bekend blijft. De rest mag gewoon weer de loondienst in.

Alleen Barbie kan nog leven van haar Oh Oh Cherso-status, Sterretje draait plaatjes en wordt waarschijnlijk iets vaker geboekt door zijn deelname aan de reality-show. Joey (Matsoe Matsoe) werkt weer gewoon als tuinman, Little Princess en Sniper leven ook in de luwte. Bibi is zo slim geweest om haar status als kabouter om te zetten naar YouTuber, maar ik vraag me af hoe lang ze nog populair genoeg blijft om voldoende inkomsten te genereren.

De markt is behoorlijk verzadigd, iedereen is tegenwoordig vlogger of YouTuber. En als iedereen het doet, is het niet meer bijzonder genoeg om flink mee te cashen. Begrijp me niet verkeerd, ik ben absoluut niet anti-vloggen of YouTube en vind het hartstikke leuk dat er zo’n groot aanbod is. Er is voor ieder wat wils. Maar dat betekent ook dat niet iedereen het zal redden in de toekomst.

Als zelfs mensen die wereldberoemd werden dankzij een serie als The Hills, tegenwoordig kapper zijn (Justin Bobby) of werken in de gezondheidszorg (Jason, de ex-lover van Lauren), dan denk ik dat de reality van toen, een realistisch toekomstbeeld is voor de YouTube-sterren van nu. En dat lijkt me best lastig, gezien het aantal schoolverlaters onder vloggers.

De grote vloggers, daar maak ik me geen zorgen over. De Lauren Conrad’s, de Barbie’s en de Heidi’s en Spencers van de vlogwereld, die zorgen wel voor genoeg nevenactiviteiten naast het vloggen. Presenteren, kledinglijnen, boeken, een aantal vloggers is al goed op weg om zichzelf blijvend op de kaart te zetten. Die komen echt wel op hun pootjes terecht.

De rest, wat eigenlijk het grootste deel van de vloggers is, die prima views genereren, maar niet tot de top behoren, die zullen straks gewoon weer het keurslijf in moeten. Ongetwijfeld zullen ze enigszins in dezelfde richting werken, misschien als productieassistent, misschien als marketeer of achter de schermen omdat ze ontzettend veel ervaring hebben met monteren. En misschien komen ze wel terecht op een to-taal andere plek, die absoluut niet gerelateerd is aan hun huidige YouTube-bestaan en bijbehorende standaarden.

Als je ze over 5 jaar op straat tegenkomt, denk je misschien: waar ken ik haar ook alweer van? Zat ze bij mij in de klas? Net zoals ik laatst dacht toen ik een drankje bestelde bij Starbucks. God, waar ken ik die gast toch van, ik kwam er maar niet op. Net voordat hij mij een chai tea latte gaf, wilde ik het vragen. Hij was me voor. ‘Nee, je kent me niet echt’, zei hij. ‘Ik zat in 2011 in Echte Dames en Heren in de Dop’.

‘Oh ja, dat was het’, zei ik tegen hem. Ik glimlachte vriendelijk en pakte m’n beker aan. Dat was het inderdaad. Vijf jaar geleden was hij wekelijks op de buis in een goedbekeken reality-programma en nu serveerde hij koffie en thee in de Starbucks.

Ik ben benieuwd welke vlogger ik over 5 jaar in de Starbucks tref.

Welke vloggers of YouTubers zijn volgens jou blijvertjes? Kijk je veel vlogs of video’s op YouTube?

Liefs,
Lindsay

11 reacties

  1. Goed artikel!! Ik haak ook meer en meer af, volgde ik een jaar of twee geleden nog een heel veel bloggers (vloggen was toen niet wat het nu is), inmiddels zijn ze op 1 hand te tellen. Cynthia (MissLipgloss), Willemijn en Martine (2WMN) en jij ;-) zijn de bloggers waarbij ik écht het idee heb dat ze authentiek zijn en zij geven mij nog veel plezier om ze te volgen! Zij zijn ook erg transparant, iets wat ik heel erg waardeer. Andere bloggers zijn dat minder of zijn daar slordiger in.
    Die situatie bij de Starbucks lijkt me overigens wel een beetje awkward :'-)

  2. Hi Lindsay,

    Ik volg je al langer en ben het helemaal met je eens wat betreft de RCC en dat vloggers transparant moeten zijn. Dat hele commerciële gedoe verpakt in een vriendinnen-jasje vind ik pure misleiding.

    Je ondertoon “leuk voor je dat je bekent was, maar nu werk je bij starbucks” vind ik wel typisch Nederlands. Steek je kop niet uit boven het maaiveld, anders hakken we hem eraf.

    Ik zie die ééndagsvliegen meer als leuk dat je een ééndagsvlieg was. Goed verhaal en ten minste ben je ergens voor gegaan. Er zijn al zoveel passieve medemensen die vanaf de bank en vanuit hun middelmatige carriëre maar even elke ambitie van anderen affakkelen.

    Laat deze vloggers met 10k volgers lekker hun ding doen en vervolgens weer een ander beroep oppakken. Het is niet zo dat er in andere huidige beroepen iedereen vanuit school direct de juiste richting en dat vak heeft gekozen en er uiteindelijk succesvol is blijven werken.

    Vallen, opstaan en doorgaan hoort bij elk beroep en mensen wisselen zo vaak van carriëredoelen en ambities. Ook vloggers, reality-sterren en Brahim, Sanne en Jeroen van bij ons uit het dorp.

  3. Herkenbaar, ik ben heel selectief met vlogs kijken. Ik begrijp ook zeker dat er brood op de plank moet komen maar net zoals je zegt ''wees er open over''. Ik moet eerlijk bekennen dat ik je hele artikel zonder te stoppen heb gelezen, heel fijn hoe je dit uitlegt en zonder gekke omwegen schrijft hoe je er over denkt.

  4. Ik kijk geregeld wat vlogs maar dan wel van mensen waarmee ik mezelf kan identificeren, dat voelt toch wat prettiger dan wanneer ik naar een Monica Geuze of Enzo Knol zou kijken. Ik denk ook dat het nu best verzadigd is en iedereen het doet, er gebeurt niet veel nieuws meer. Als ik zie dat mijn neefje van 7 het ook na doet denk ik 'oei gaan we daar nu echt heen?'. Klinkt heel granny achtig nu ik het zo lees, maar iedereen duikt er ineens zó in. Bedrijven varen er natuurlijk ook op mee. Ach, ik maak wat video's voor de leuk en vind het al heel wat dat mijn moeder ze kijkt haha.

  5. Ik denk dat het met name te maken heeft met authenticiteit. Zoals jij zelf beschrijft had je het gevoel reclame te moeten maken voor producten die je zelf nooit zou kopen. En dat is precies waar het om draait. Als ik ergens reclame voor maak, moet dat product bij mij passen. Het moet iets zijn wat ik al gebruik of wat ik zelf zou kunnen kopen en waar ik enthousiast over ben. En dan is het niet moeilijk om creatief te zijn. Ik zie ook wel bloggers en vloggers voorbij komen die dit onderscheid niet maken en dan komt het al snel fake over. Blijf bij jezelf en doen waar je je goed bij voelt is het belangrijkste. En inderdaad, duidelijk vermelden als iets gesponsord is.

  6. Wat een goed artikel en ik kan me erg vinden in je verhaal. Vlogs kijken doe ik bijna niet, zo af en toe zoek ik iemand op en bekijk een vlog, maar ik haak altijd al snel af. Vind het ook vervelend dat het steeds fantastischer moet, het is niet echt meer. En daarnaast heb ik ook echt een hekel aan die sluipreclame. Als ik een vlog kijk, dan denk ik steeds; is dit gesponserd of niet. Maar dat heb ik bij sommige blogs ook wel. Duidelijk en transparant, daar houd ik van.

  7. Ik merk dat ik het bij vlogs soms wel door heb en dat het mij dan irriteert. Tegelijkertijd ben ik er al een paar keer ingestonken. Tegenwoordig vraag ik mij af bij alles of het niet gesponsord is. Bij Mascha bijvoorbeeld. Zij geeft zichzelf een schouderklopje dat ze het nu altijd aangeeft, maar heeft het dus blijkbaar jaren niet gedaan!

    Als ik naar 2WMN kijk ben ik helemaal afgehaakt. Zij waren jarenlang mijn favoriet, maar nu daadwerkelijk alle post reclame zijn (en ja, ook zij moeten eens per maand een designeritem kunnen kopen en kinderen/honden zijn duur), gaat bij mij de lol er wel vanaf.

    Ik denk dat voor bijna alle bloggers/vloggers een einde in zicht komt. Maar zo iemand als Mascha heeft natuurlijk een jong en groot publiek om zichzelf gevormd. Ook iemand als Enzo kan misschien teren op zijn grote bereik. En zo iemand als Teske kijkt natuurlijk verder dan YouTube. De tijd zal het leren en het is ook wel leuk om te merken dat alles mogelijk is: iemand uit GTST bij de plaatselijke kruidenier of opeens een realityster in de collegebanken. Het zorgt in ieder geval voor verrassingen!

  8. Echt een enorm goed artikel dat je hebt geschreven. Toevallig zat ik hier afgelopen week ook mijn hersens over te breken. Ik vraag me echt af of deze mensen zich terdege realiseren dat naar alle waarschijnlijkheid de Youtube craziness toch een keer op gaat houden. Waar vallen deze mensen dan op terug? Of hebben ze in die enkele jaren genoeg bij elkaar geschraapt dat zij hier de rest van hun leven op kunnen teren? Ik betwijfel het. Daarom heb ik des te meer begrip voor bepaalde youtubers die gewoon naast hun Youtube nog andere baantjes hebben, al dan niet in dezelfde sector. Niet om zelf ook mee te gaan in deze sluikreclame praktijken (want bah), maar een echt oprechte, slimme en getalenteerde youtuber is Bonnie van Boncolor. Zij is echt, denkt na over het leven en haar toekomst. Echt één van de weinige youtubers waarbij ik het gevoel heb dat het haar niet om opbrengsten te doen is, maar dat zij er echt plezier in heeft.

  9. Ik vind dat je het weer goed beschreven hebt. Zelf hou ik nl ook van openheid en transparantie. Ik zag een Blogger die eerst een filmpje had gemaakt waarin ze een heel duur make-up product zat te promoten om in een volgend filmpje dat niet gesponsord was het product compleet af te zeiken en te zeggen dat ze het nooit gebruikte. In mijn ogen ben je dan ook niet echt transparant. Wees eerlijk en promoot dan ook echt alleen datgene wat je echt gebruikt en waar je enthousiast over bent.
    En hoe lang zullen ze er nog zijn al die vlogg ers? Geen idee. Het doet mij denken aan die quote van Andy Warhole: in the future everybody will have there 15 minuten of fame.

  10. HAIL Linsday! ben het helemaal met je eens! Vind het ook echt bloed irrirant met het neppe 'zo'n fantastisch lekkere juice!' juist, alsof je dit ooit in het echt zo drinken?! Net als dat sommige mensen zeggen: 'nee ik verdien echt niks aan YouTube hoor.' Gezien elke persoon zonder YouTube kanaal ook duizenden producten en product-geralteerde centen krijgt.
    Ben het helemaal met je eens, ben ook zeker moe van de vlog trend, alhoewel er soms gelukkig ook een echt lekker chaotisch persoon tussen zit (die dan ook meteen niet duizenden subscribers heeft)

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *